Uyku Eğitimiyle Bebeklerde Sağlıklı Uykunun Temelleri

Bebeklik periyodunda sağlıklı uyku, fizikî ve zihinsel gelişimin temel taşıdır. Günümüzde bebeklerde uyku sorunu sıklığı artış gösteriyor; yapılan araştırmalar, her üç bebekten ikisinin uykuyla ilgili problemler yaşadığını gösteriyor. Uykuya dalmada zorlanma ve gece boyunca sık uyanmalar en sık görülen problemler ortasındadır.

Uyku tertibinin bozulmasında teknolojinin, toplumsal ve çevresel faktörlerin tesiri büyüktür. Bilhassa mavi ışık yayan elektronik aygıtlar, uykuya geçişi ve karanlıkta salgılanan melatonini baskılayabilir. Çalışan annelerin yaşadığı suçluluk duygusu da bebeklerde uyku meselelerini artırabilir; anne-yavru etkileşiminin yoğunluğu telaşa yol açabilir ve bu da uyku kurallarının uygulanmasını zorlaştırabilir.

Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Neslihan Korkmaz, uyku eğitiminin bebeklerin istikrarlı uykuya kavuşmasında kritik olduğunu belirtir: “Uyku eğitiminde bebeklerin hakikat uygulama ve tutarlılığa muhtaçlıkları vardır. Süratli fikir değiştirmek çözümsüzlüğe yol açabilir; ebeveynler kendi kapasitesine güvenmeli ve uyku eğitiminin ehemmiyetini anlamalıdır.”

BEBEKLER NE KADAR UYUMALI? Yeni doğandan itibaren bebeklerin uyku muhtaçlığı büyüme evrelerine nazaran değişir. Birinci haftalarda günün büyük kısmı uyku ile geçerken, ilk üç ayda tertipli bir ritm oluşmaz. Üç aylık bebekler gece 5 saatten baskın olarak uyuyabilirler ve gece-gündüz ayrımı gelişmeye başlar. 6-9 aylık devirde gündüz uykuya yatış sıklığı azalır, gece ile gündüz istikrarı kurulur ve uyku müddeti uzamaya başlar. Dr. Korkmaz, 9 ay ve üzerindeki bebeklerde uyku sisteminin artık oluşmuş olabileceğini belirterek, “15-18 ay prestijiyle gündüz yalnızca bir sefer uyuklamak kâfi gelir; toplam 12-14 saat uyku tipik bir bedeldir, lakin her bebek özeldir ve muhtaçlıklar değişebilir.” diyerek dikkati çekiyor.

UYKU EĞİTİMİ ÇOK ÖNEMLİ! Doğum sonrası birinci aylarda bebekler uzun vadeli sistemli bir uyku kuramazlar; geceleri beslenme hedefiyle sık uyanabilirler. Üç-dört aylardan itibaren çevresel uyaranlara karşı hassaslık arttıkça uyku tertibi bozulabilir. Ayrılık anksiyetesi nedeniyle 7-9 aylar ortası devirde uyku sorunları en sık görülen vakitlerdir; bu periyoda girmeden evvel uyku eğitiminin başlaması, bebeğin uyku sürecine daha kolay adapte olmasını sağlar.

EN SIK GÖRÜLEN NEDEN: KOLİK SANCISI Ruhsal etkenlerin yanı sıra fizikî rahatsızlıklar da uyku nizamını bozabilir. Birinci aylarda kolik sancısı en yaygın nedendir; büyüdükçe reflü, diş çıkarma ağrısı, büyüme atakları, besin alerjileri, orta kulak iltihabı ve idrar yolu enfeksiyonları da uyku sıkıntılarına yol açabilir. Ayrıyeten ebeveynlerin bebeği uyutma alışkanlıkları, gerilimli olması yahut gece sık beslenmesi de uyku nizamını etkileyebilir.

UYKU ALIŞKANLIĞI KAZANDIRMAK İÇİN 10 ÖNERİ

• Gece boyunca bebeğinizi rahatsız etmeyecek kadar besleyin; 22:00’den sonra anne sütü yahut mama verilebilir.
• Ilık bir banyo, vücudu rahatlatır.
• Odasını düzgün havalandırın ve sıcaklığı 22-24 derece aralığında tutun.
• Odasının sessiz ve karanlık olması uykuya geçişi kolaylaştırır.
• Bir uyku rutini oluşturun; kitap okumak yahut ninni söylemek üzere aktiviteler ekleyin.
• Belirli bir saatte uyumaya ihtimam gösterin; bebeğin bu rutine alışması sağlanır.
• İlk aylarda bebeğin kollarını kundakta yavaşça sardığınızda kendini inançlı hisseder.
• Yanında bulunduğunuzda sakin ve yavaş hareket edin.
• Yatağa bırakılırken “uyku zamanı” üzere anahtar sözler kullanın.
• Sevdiği bir oyuncak yahut uyku arkadaşı ile yanına bırakabilirsiniz.